Mikill stuðningur við upptöku evru
Ný skoðanakönnun Fréttablaðsins sem birt var í morgun bendir til þess að stuðningur við upptöku evru og inngöngu í Evrópusambandið (ESB) hafi aldrei verið meiri hér á landi.. Samkvæmt könnuninni vilja 68,8% aðspurðra að Ísland sæki um aðild að Evrópusambandinu og 72,5% vilja að evra verði tekinn upp í stað krónunnar. Fyrir ári síðan vildu mun færri eða 44,1% aðspurðra að evra yrði tekinn upp hér á landi og innan við helmingur vildi að Íslandi yrði aðili að Evrópusambandinu.
Þessar niðurstöður koma varla á óvart í því árferði sem nú ríkir þar sem þjóðin hefur þurft að takast á við gjaldeyriskreppu til viðbótar við bankakreppuna. Ljóst er að þegar óveðrinu slotar og stærstu eldarnir hafa verið slökktir mun spurningin um framtíðarskipan gjaldeyrismála hér á landi og samband okkar við nágrannaþjóðir okkar verða efst á baugi. Það er ekki óvanalegt að áföll af þessu tagi leiði til endurskoðunar af þessu tagi. Það var til að mynda skandínavíska bankakreppan í upphafi tíunda áratugar síðustu aldar sem varð til þess að Finnland og Svíþjóð urðu aðilar að Evrópusambandinu árið 1995.
Evran hefði komið í veg fyrir gjaldmiðlakreppu
Líklegt er að staða fjármálakerfisins hér á landi væri með öðru sniði í dag ef að Ísland hefði verið aðili að ESB með evru sem gjaldmiðil og öruggt bakland í Seðlabanka Evrópu þegar óveðrið skall á. Landinn væri þá a.m.k. ekki að takast á við gjaldeyriskreppu og alveg spurning hvort að bankakreppan væri hér.
Forsætisráðherra Írlands sagði fyrir skömmu að aðild að ESB og upptaka evrunnar hefði bjargað Írlandi frá því að hljóta sömu örlög og Ísland í fjármálakreppunni. Þá var Ungverjaland talið standa skör frammar meðal þeirra ríkja sem leitað hafa til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF) vegna þeirrar verndar sem Ungverjar njóta nú þegar í gegnum aðild sína að ESB. Enda kom Ungverjaland að opnum dyrum í Seðlabanka Evrópu og hlaut 5 ma evra fyrirgreiðslu til að styðja við gjaldmiðilinn sinn, forintuna sem hefur líkt og aðrar hávaxtamyntir verið undir miklum þrýstingi undanfarnar vikur. Það má öllum vera ljóst að Ísland hefði fengið meiri stuðning frá Evrópuþjóðum og Seðlabanka Evrópu ef við hefðum verið aðilar að Evrópusambandinu. Þetta hlýtur að vega þungt þegar við munum skoða hvernig hægt verði að koma í veg fyrir að atburðarás síðustu vikna endurtaki sig.
Aðild að ESB flýtir uppbyggingu
Aðild að Evrópusambandinu kann að skjóta frekari stoðum undir þá miklu uppbyggingu fjármála- og hagkerfisins hér á landi sem nú fer í hönd. Reynsla Svíþjóðar og Finnlands bendir a.m.k. eindregið í þá átt að stefnuyfirlýsing stjórnvalda þess efnis að nú skyldi stefnt að aðild virðist hafa lyft grettistaki í þeirri endurskipulagningu sem átti sér stað í kjölfar bankakreppunnar sem reið þar yfir.
Aðalsteinn Leifsson lektor hjá Háskólanum í Reykjavík og sérfræðingur í Evrópumálum telur mögulegt að Ísland gæti verið orðin aðildarríki að Evrópusambandinu ár ársbyrjun 2010 og tekið upp evruna árið 2013. Þessi tímamörk miðast þó við að sótt yrði um aðild á þessu ári. Afar ólíklegt er að samstaða næðist um það í sitjandi ríkisstjórn. Hinsvegar er engin ástæða til að ætla annað en að umsókn Ísland yrði vel tekið hjá Evrópusambandinu ef marka má nýleg ummæli bæði Olli Rehn sem fer með stækkunarmál hjá framkvæmdarstjórn ESB og Percy Westerlund sendiherra framkvæmdarstjórnar ESB gagnvart Íslandi. (AÓ)